Stosując grę kolorów, ciekawe zestawienie materiałów oraz wyjątkowe akcenty, możemy uzyskać różny charakter budynku. Sprawdzone rozwiązania podpowiada arch. Anna Prokopowicz z Pracowni Projektowej ARCHIPELAG.

Określone warunki zabudowy
Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego decyduje o tym czy na danej działce można wybudować dom parterowy, piętrowy, z płaskim bądź wielospadowym dachem. Dokument ten precyzyjnie definiuje parametry, które muszą być spełnione przez przyszły budynek. Jeżeli natomiast dla danego terenu nie został opracowany taki plan, należy wtedy zwrócić się do Urzędu Gminy o wydanie decyzji o Warunkach Zabudowy, które określają główne wytyczne dla danej działki - wysokość, ilość kondygnacji, szerokość, powierzchnię zabudowy, a także kształt i kąt nachylenia dachu. Oprócz powyższych wymogów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, mogą pojawić się również zapisy dotyczące ochrony konserwatorskiej – jeżeli dana działka znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej, wówczas musimy liczyć się z koniecznością stylizacji domu w nurcie architektury tradycyjnej – zwraca uwagę arch. Anna Prokopowicz z Pracowni Projektowej ARCHIPELAG.

Tradycyjny czy nowoczesny styl?
Na ogólny wygląd bryły domu duży wpływ wywierają detale. Odpowiednie zestawienie elementów ozdobnych oraz zastosowanie pomysłowej kolorystyki umożliwia osiągnięcie różnych form estetycznych. Elementy fasady domu, które klasyfikują wygląd jako tradycyjny bądź nowoczesny można podzielić na dwie grupy – elementy konstrukcji budynku oraz elementy wykończeniowe – zauważa arch. Anna Prokopowicz. Do elementów konstrukcyjnych budynku zalicza się rodzaje zadaszeń tarasów, kształty elementów wystających poza obrys budynku – balkony, wykusze, a także sposób ich podparcia. Natomiast elementy wykończeniowe to cokoły, okna, drzwi, materiały wykończeniowe, kolorystyka elewacji oraz dachu.

Elementy konstrukcji budynku
Dom w stylu tradycyjnym może posiadać słupy podpierające płyty balkonów o kształcie ściętego ostrosłupa, wykusze o kształtach „połowy plastra miodu” przykryte zadaszeniem, wykończonym dachówką ceramiczną lub cementową. Tradycyjny charakter domu oprócz typowego kształtu balkonu, pomogą wyeksponować balustrady (zazwyczaj drewniane), tworzące ażurową formę układu słupków, rygli oraz zatrzasków. Spotykane są również balustrady z elementów metalowych o finezyjnie wygiętych kształtach. Jeśli chcemy osiągnąć nowoczesny wygląd bryły, wybieramy inne rozwiązania konstrukcyjne – płyty balkonów w postaci wsporników bez podpór lub w razie potrzeby, z podporami o kształtach prostopadłościennych. Popularne są również wykusze o rzucie prostokątnym, przykryte płaskim dachem. Efekt nowoczesności udaje się zaakcentować poprzez balkony i tarasy o prostych kształtach, zarówno samej płyty, jak i balustrady. Do ich wykonania wykorzystuje się najczęściej metal, szkło i beton – zauważa arch. Anna Prokopowicz. Kolejnym ważnym elementem są okapy, które w domach tradycyjnych odsłaniają konstrukcję więźby dachowej, akcentując rytm krokwi poprzez rzeźbione profile zastrzałów. W domach nowoczesnych konstrukcja dachu jest chowana za prostymi deskami okapowymi oraz drewnianą podbitką.

Elementy wykończeniowe
Ważnym elementem elewacji są cokoły, które wystają poza lico muru i są wyciągnięte na około 60-70 cm ponad teren. Zakończone są zazwyczaj charakterystycznym pogrubieniem w formie parapetu. Tradycyjny wygląd budynku podkreśli cokół wykonany z cegły – obłożony płytkami klinkierowymi bądź tynkowany w kolorze ciemniejszym od głównej bryły budynku. W domach o tradycyjnym wyglądzie, ważnym towarzyszem cokołów są charakterystyczne narożne przypory, które w formie ściętego ostrosłupa, wykonane są z tych samych materiałów, co cokół. Chcąc uzyskać nowoczesny efekt warto zastosować podcięty cokół, wysoki na około 30 cm, wykończony tynkiem – podpowiada arch. Anna Prokopowicz.

Okna i drzwi
W domach o tradycyjnym charakterze dominują okna pojedyncze, wykończone opaską wyrobioną w tynku. Dużą popularnością cieszą się także okna zakończone nadprożem łukowym oraz charakterystyczne lukarny na dachu. Aby podkreślić tradycyjny wygląd bryły zaleca się zastosowanie pełnych drzwi, bez przeszkleń, które można wzbogacić o rozbudowany rysunek elementów dekoracyjnych. Stolarka okienna i drzwiowa w domach nowoczesnych znacznie różni się od tradycyjnych rozwiązań. Innowacyjny styl akcentują przeszklenia ułożone w poziome ciągi – łączone również na narożach budynku, tworzące ciekawy efekt, zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz domu. Nowoczesny design podkreślą również duże okna i przesuwne drzwi tarasowe, a także okna witrynowe w wykuszach oraz połaciowe na dachu. Drzwi wejściowe – szklane bądź pełne, gładkie – dodaje arch. Anna Prokopowicz.

Efekt końcowy
Ciepła kolorystyka, cegła klinkierowa, tynk w różnych odcieniach, kamień w płytach elewacyjnych to elementy dominujące w domach tradycyjnych. Dachówka czerwona – ceramiczna lub cementowa. W domach nowoczesnych do wykończenia elewacji stosuje się najczęściej tynk gładki lub strukturalny w jasnych odcieniach, płyty elewacyjne drewniane i kamienne. Dachówka tradycyjna lub płaska w kolorze ciemnym – grafitowym lub czarnym, popularnym rozwiązaniem jest także blacha. Zwieńczeniem każdego ze stylów mogą być drobne elementy dekoracyjne – w przypadku domów tradycyjnych mogą to być np. charakterystyczne murki oporowe, zakończone kamienną kulą, a w perspektywie domów nowoczesnych np. zewnętrzne drewniane żaluzje – przesuwne lub stałe. Dzięki odpowiedniej kolorystyce i zastosowanym materiałom wykończeniowym budynek tradycyjny w formie może zyskać nowoczesny charakter. W zależności od wizji inwestora, odpowiednio dobrane detale pozwolą zharmonizować dom z otoczeniem bądź przeciwnie – wyróżnić go. Możliwości aranżacyjnych jest wiele. Pamiętajmy o tym, że mimo sztywnych wytycznych wynikających z przepisów prawnych, możemy zastosować grę kolorów, finezyjne zestawienie materiałów lub ciekawe akcenty, dzięki którym uzyskamy wymarzony efekt końcowy – podkreśla arch. Anna Prokopowicz z Pracowni Projektowej ARCHIPELAG.